روز جهانی معلولان از سال 1992 که از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلام شد، هر ساله در 3 دسامبر، 12 آذر برگزار می‌شود. یکی از مواردی که می‌توان از آن به عنوان نقطه عطفی در این زمینه نام برد اعلام سال 1981 میلادی به عنوان سال جهانی معلولان بود که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد صورت پذیرفت. همچنین فاصله سال های 1983- 1992 میلادی دهه جهانی معلولان نام گرفت تا کیفیت و شرکت فعالانه و همه‌جانبه افراد معلول را در زندگی اجتماعی و گسترش و پیشرفت آن‌ها را ارتقاء بخشد. از معروف‌ترین معلولان می‌توان به استفان هاوکینگ اشاره کرد.

معلولان باید فرصت یابند تا استعدادهای خلاق هنری و فکری خود را رشد داده و آن را نه تنها برای منافع خود، بلکه برای غنی سازی جامعه به کار گیرند. به این منظور، باید دسترسی آنان برای مشارکت در فعالیت های فرهنگی تضمین شود. 

کتابخانه های عمومی و معلولان

کتابخانه های عمومی یکی از شاخص های رفاه اجتماعی هستند و در راستای دسترسی عادلانه به خدمات مختلف باید نیازهای این گروه خاص جامعه از طرف کتابخانه های عمومی مد نظر قرار گیرد و با توجه به شرایط خاص معلولان، خدمات و نیازمندی های آنان تعریف شود. یکی از مهم‌ترین مهارت ها در تشخیص معلولیت و شناسایی امکانات ‌برای آموزش و توانبخشی، کسب مهارت‌های اطلاع‌یابی است. استفاده از اطلاعات به افراد این امکان را می دهد که از بین گزینه های مختلف حق انتخاب داشته باشند و بتوانند شرایط بهتری را برای خود ایجاد کنند.

کتابخانه عمومی سازمانی است که برای پاسخگویی به تمام افراد جامعه به وجود آمده و همه افراد، مراجعه کننده بالقوه آن محسوب می شوند. کتابخانه‌های عمومی باید خدماتی فرهنگی و اجتماعی همچون فراهم آوردن مجموعه ای مناسب برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان معلول، ایجاد برنامه‌هایی برای سرگرمی و پرکردن اوقات فراغت آن ها، برگزاری دوره های آموزشی برای تقویت روحیه معلولان و برگشت آن ها به جامعه، تهیه مواد دیداری و شنیداری، تهیه فهرستی جامع از مواد موجود در کتابخانه برای اطلاع و جلب معلولان، فراهم آوردن امکان تکثیر از منابع کتابخانه و پیش‌بینی فضای لازم برای استفاده معلولان از منابع، استخدام افراد متخصص کار با معلولان و منابع مخصوص آن ها، آموزش کتابداران در این زمینه و استفاده از فن‌آوری‌های اطلاعاتی جدید مناسب معلولان ارائه دهند تا این قشر نیز همچون سایر افراد از کتابخانه بهره مند شود.

منابع: نهاد کتابخانه های عمومی کشور، ایران آنلاین، ویکی پدیا

 كتابداران گرامی جهت چاپ مقالات خود در فصلنامه علمی- پژوهشی نهاد (تحقیقات اطلاع رسانی و كتابخانه های عمومی) می توانند شخصاً با اداره كل پژوهش و نوآوری (تلفن: ۰۲۱۸۸۹۲۵۷۹۰ داخلی ۱۴۰) و پست الکترونیکی nahad.edu@gmail.com پیگیری لازم را بعمل آورند. لازم به ذكر است حداقل زمان لازم جهت بررسی مقالات ۲ ماه می باشد.